LEES OOK

woensdag 28 september 2016

GEZIEN. Het dorp ligt weer bloot...


Verzwegen veldslag

 
Daar, voorbij de vale akkers,
geeft het dorp zich weer bloot:
de troepen zijn geveld, 
hele legers helmbossen en masse neergehaald,
genadeloos vermalen en 
verhakseld tot voer voor vee
dat straks gestald achter de stalen hekkens
in betonnen bunkers welgevoed wacht
op de wagens voor de slacht






maandag 26 september 2016

VASTGESTELD. Vlaanderen, van een welvarend Belgisch gewest naar een Chinese kolonie...

- Dat is het voordeel van het beleid dat ze nu voeren,  zei hij.
- En dat voordeel is? vroegen wij.
- Dat we nu al de geschiedenis van zijn toekomst kunnen lezen, zei hij. Of anders gezegd: we weten nu al wat de geschiedenisboeken over onze toekomst vermelden.
- Noemen we dat dan een vorm van retro-voorspellen?
- Noem het voor mijn part voorspellen met terugwerkende kracht. Maakt niet zo veel uit. Zaak is dat we onze toekomst nu aan  het verkwanselen zijn, zei hij, overtuigd van zijn gelijk.
- En wat  lezen we in die geschiedenisboeken over dat morgen of overmorgen van ons?
- Eén van de kwalijkste hoofdstukken van die geschiedenis lezen we onder de titel: Vlaanderen, van welvarend Belgisch gewest naar uitgebuite kolonie van China.
- Overdrijf je nu niet een beetje?

OVERDREVEN?


- Het begon al jaren geleden, in de horeca, met die zogenoemde meeneem-chinees. Dan palmden ze  een voetbalclub in, weliswaar tweedeklasse, maar toch. Ze hadden dat goed gezien: dubieuze deals werden al vaker politiek bezegeld in tribuneloges en kantines. En nadat ze hun oog hadden laten vallen op onze havens, hadden ze hier voorgoed voet aan wal. Verzekeringen, vastgoed, onze enige auto-assemblagefabriek in Vlaanderen en nu dus ons elektriciteitsnet...
- Zo'n vaart loopt het niet, toch?
- Wedden dat het een Chinees zal zijn die hier het licht dooft?"
- En dat we dat uitgerekend mee te danken hebben aan zij die werden verkozen om Vlaanderen tot een onafhankelijke staat uit te roepen. Benieuwd hoe de geschiedenisboeken dat straks uitleggen...

                                                                                                                                                                 

zondag 18 september 2016

GEZIEN. Als de vergankelijkheid zich schaamteloos etaleert....



De zomer deed de lente vergeten, 
en verval tekent de herfst met
verweerde kleuren en verstorven tinten.

Verduft, vermolmd en verdemeld.
Het leven lijkt van alle tijden 
vooral nu schaamteloos vergankelijk terwijl


schoonheid zich voortaan laat lezen tussen 
de rimpels 
van haar versluierde gelaat.


Hoe noemen we dan wat komt? 
Vergane glorie,
of verdorde bloei,
verteerde trots,
verzopen eigenwaan 
of pracht die verpierewaait?




vrijdag 16 september 2016

GEHOORD. Lang geleden dat wij dat nog eens hoorden: 'Mijn opa was een uitvinder'

Het ging om een selder-uitrijmachine. Die had hij uitgevonden. Niet op plan, niet op papier, maar 'in 't echt'. De machine heeft ooit selder gerooid. "Mijn opa", zei de jongeman, "was ook uitvinder." Hij zei het met spontane trots, zonder franjes, zijn ogen glinsterden. Zijn broer, die naast hem stond, knikte overtuigend. Zolang kleinkinderen zo glunderend over hun grootouders spreken, dachten wij, is er nog hoop voor deze wereld.

BINNEN

De ene uitvinding is natuurlijk de andere niet. De opa was indertijd niet 'binnen' met zijn selder-uitrijmachine.  Daarvoor werd er allicht te weinig selder gekweekt. Hij heeft naderhand wel een eigen land- en tuinmachinebedrijf uit de grond gestampt, waar hij tot ver over zijn tachtigste werkte, naast een kleine twintig andere mensen aan wie hij er werk verschafte.

UITVINDER VOOR HET LEVEN


Hoelang was het geleden dat we het nog eens over 'uitvinders' hadden, hier bij ons? We konden ons niet meer herinneren wanneer we voor het laatst met een uitvinder hadden gesproken. En toch, na de oorlog waren er wel meer, uitvinders hier bij ons.
De machines die nodig waren in de vlasindustrie bijvoorbeeld werden doorgaans 'uitgevonden' door zonen van vlastelers of handelaars. Veel octrooien of patenten leverde dat allicht niet op, maar in het dorp, op het platteland, kon de vaardige constructeur en de creatieve mecanicien erop rekenen dat hij voor de rest van zijn leven 'de uitvinder' werd genoemd.

Zijn onze mecaniciens en machinebouwers nu minder creatief dan die van enkele generaties voor ons? We vermoeden van niet. Alleen... 'uitvinden' is op vandaag een werk van langere adem waar hele teams aan werken, denken we. Een aardappelrooimachine is zo ingenieus opgebouwd uit tal van kleine en grote mechanische en andere 'uitvindingen', dat ze niet langer op naam van één individu kan worden geschreven.

Vreemd, dat we in gefragmenteerde tijden als die van nu, waar het individu heiliger is dan de groep waartoe het behoort, alleen nog dingen anoniem gedaan krijgen.  Zelfs de ingenieuze vondst My Machine - puur West-Vlaams van origine - waarbij kinderen 'uitvindingen' bedenken die vervolgens door leerlingen van technische scholen en studenten van hogescholen worden gerealiseerd, is gebaseerd op teamwerk van het zuiverste soort.

dinsdag 13 september 2016

GELEZEN. "Vijftigers, het zijn net mensen", las ik nog eens, het stond er zwart op wit

In het weekendmagazine van de Volkskrant stond het er zwart op wit: 'Vijftiger, het zijn net mensen'. De auteur, een vrouw van 59, hekelt het beeld dat media schetsen over de vijftigers. "Vijftig-plussers," schrijft ze, "dat zijn in de media doorgaans grijze echtparen in regenjassen. In het echt hebben ze het veel te druk met tinderen, werken, shoppen en popfestivals bezoeken."
Is dat zo, vroegen wij ons af. Terwijl wij dit tikken, luisteren we naar Elgars Beierse Dansen - gehoord op Klara in de auto, ergens in de loop van de dag en proberen te onthouden om het vervolgens op te zoeken op Spotify. Het onthouden en het digitaal opzoeken zijn ons gelukt. Zo oud kunnen we nu toch ook weer niet zijn, troosten wij ons. Zeiden wij 'troosten'? Ach, moeten wij dan getroost worden om het bereikte aantal jaren? Nee toch.Neen.


OUDERDOM, EEN ZIEKTE?

Oud worden, zei onlangs een knappe prof en arts in Zomergasten is een ziekte. De jonge dokter en haar researchteam aan een Australische universiteit zochten naar een remedie. Straks genezen we van ouderdom. Benieuwd hoe jong dat voelt.
Worden we ziek? Of worden we oud? En wat dan nog? De kans dat we de klus in ons eentje zullen moeten klaren, is klein. We zijn als 50-plusser, zo las ik nog, met heel veel en tussen de regels door verstonden wij met 'te veel'.

DRUK, DRUKKER

Ach, de wereld is drukker dan ooit. Iedereen lijkt altijd overal onderweg. Onze dure woonsten vieren hun kraaknette alledaagsheid in opperste leegheid, we zijn hele dagen aan het werk, op stap, op reis, op rendez-vous, we gaan citytrippen en e-biken, de rewind- en resettoetsen te vinden en om ons te vermeien in het risicoloze retrodromen. En tussendoor lossen we onbescheiden een of ander wereldprobleem op, sprekenderwijs.
we zijn aan het stressen en ontstressen, aan het klussen en drukdoend aan het ontspannen, aan het ergeren en mopperen. Maar dat hindert ons niet om blindelings

ANDERS, MAAR NIET BETER

"Het is nu anders," zei de bakkerin, een leeftijdsgenote, "maar niet beter om jong te zijn." Nee, zeggen we, we zouden niet opnieuw willen beginnen. Alsof iets of iemand ons dat zou gunnen. Alsof we het voor het kiezen hebben. De rijen zijn er, met wachtenden, om onze plaatsen in te nemen. Maar we blijven nog even, grimlachen we naar zij die zich aansluiten.

NUANCE


Buiten merken we hoe de droogte van de voorbije weken zich elke dag verder tekent in het gras. En we denken meteen aan wat met ons haar gebeurt: de grijze plekken groeien en we weten dat het, anders dan met de dorre plekken in de grasmat, onomkeerbaar is. Grijs. Eindelijk tijd voor nuance, denken we, niet zonder enige moeite,  positief.

zondag 11 september 2016

GEHOORD. Hoe wij anderen en onszelf tot schizofrenie dwingen...

De man van wie we vermoedden dat hij Marokkaanse roots had, stak keurig in het pak. Hij zette zijn zware tas neer op de perrontegels en hield ze tussen zijn voeten geklemd.  Hij wachtte, net als wij, op de trein Brussel-Oostende. We keken, zoals wel vaker als we op het perron stonden, over de sporen. Naar links, naar rechts, terwijl we een gok waagden uit welke richting de trein zou aankomen. Links of rechts. Toen de trein arriveerde, waren we alweer vergeten of we nu links of rechts hadden gegokt.

ACHTERUIT DEINZEN

De man in pak nam zijn zware tas weer op en kwam onze richting uit. Op zijn gezicht lazen we dat de man ons iets wou vragen. Een vuurtje? Daarvoor was het te laat. De portieren van de wagons waren al opengeschoven. Wat wou de man, vroegen wij ons af en deinsden uit pure reflex achteruit.
"Het is hier rustiger dan gisterenavond, in het station van B.", begon de man. "Toen brak daar ineens paniek uit. Erover gehoord?"
"Ja, mensen waren geschrokken toen er ineens wat knallen te horen waren bij het binnenrijden van een trein in het station. Was een afscheidsritueel van een treinbestuurder die  met pensioen ging. Zo werd het ook gemeld", herinnerden wij ons.

UNIFORM


"Ik had dienst", vertelde de man, die zo te horen beveiligingsagent was bij de spoorwegen.
"Jullie deinsden achteruit toen ik jullie iets wou zeggen, daarnet," zei de man. "Dat maken wij nu elke dag mee. Als wij onze job uitoefenen en in uniform gekleed zijn, komen de mensen naar ons toe met hun vragen, met hun onzekerheden. Ze beschouwen ons op de een of andere manier als hun beschermers en dat zijn we uiteraard ook", zei hij.

We stapten intussen de trein op. Hij volgde ons en vertelde verder.

LASTIG LEVEN

"Maar zodra we het uniform uit hebben en we in een anoniem pak gekleed gaan, is alle vertrouwen weg. Integendeel, mensen gaan ons uit de weg. Zeker als ik mijn diensttas meezeul. Dan vormen we ineens een bedreiging. Dan zijn we ineens weer die van allochtone origine met mogelijk een gevaarlijke tas. Terwijl wij uiteraard niemand anders zijn dan wie we zijn: in uniform of in burgerkledij. Het is lastig leven met die opgedrongen schizofrenie. Dat kan ik je verzekeren. Lastig en vervelend."
We gaven de man gelijk en knikten. Niet zonder enige schaamte, al hoopten we dat die niet op ons gezicht was af te lezen.